Chorzy na padaczkę mają nieznacznie zwiększone ryzyko chorób serca

Nie wiadomo czy nieco zwiększone ryzyko wystąpienia zawału serca wiąże się z przyjmowanymi lekami, nasileniem napadów czy uszkodzeniem naczyń

34_s Związek między padaczką a zawałem serca jest złożony. W niektórych badaniach sugeruje się zwiększone ryzyko występowania chorób serca u pacjentów przyjmujących leki przeciwpadaczkowe. Niejasne jednak jest czy u pacjentów chorujących na padaczkę występuje zwiększone ryzyko zawału serca, czy jest to związane z samymi lekami a może częstością napadów padaczkowych czyli samym przebiegiem choroby. Badania nie odpowiadają także na pytanie o prognozowanie wyleczenia po zawale serca u pacjenta, który choruje na padaczkę.
Odpowiedzi na niektóre pytania mogą dostarczyć wyniki badania kohortowego wykonanego we współpracy z Sztokholmskim Kardiologicznym Programem Epidemiologicznym, gdzie analizowano wszelkie czynniki ryzyka związane z wystąpieniem zawału, także śmiertelnością i wyleczeniem po epizodzie kardiologicznym. Zawał serca był rozpoznawany na podstawie obrazu klinicznego, wyników badania EKG oraz badań laboratoryjnych. Grupa kontrolna została wyselekcjonowana z komputerowej bazy danych Okręgu Sztokholm. Wzięto pod uwagę pacjentów z z wcześniej postawioną diagnozą padaczki. W analizie brano pod uwagę takie czynniki ryzyka ogólnego jak: poziom lipidów, zmiany w koagulogramie (układzie krzepnięcia), czynniki zapalne oraz poziom homocysteiny oraz wywiad w kierunku cukrzycy, nadciśnienia tętniczego, otyłość, brak aktywności fizycznej, palenie papierosów, alkohol a także czynniki ogólne, takie jak wykształcenie. Wyniki zostały poddane analizie statystycznej. Ustalono, że ryzyko wystąpienia epizodu kardiologicznego dotyczyło pacjentów, którzy wcześniej byli hospitalizowani raz lub dwukrotnie z powodu padaczki. Pacjenci ci byli także obarczeni zwiększonym ryzykiem z powodu zgonu po zawale serca, wczesnego oraz po dłuższym czasie.

Oprócz ryzyka ostrego epizodu kardiologicznego czyli zawału serca, uważa się także, co potwierdzają i wcześniejsze badania, że padaczka jest czynnikiem ryzyka przewlekłej choroby kardiologicznej. Wytłumaczeniem tego zjawiska może być stwierdzenie, że padaczka i choroby serca mają wspólną przyczynę. Na przykład napad może być pierwszą manifestacją kliniczną choroby naczyń sercowych. Stwierdzano już w poprzednio wykonanych badaniach epidemiologicznych, że napad padaczkowy występujący jako pierwszy epizod u pacjentów w wieku podeszłym wymaga różnicowania z ostrym udarem mózgu. Często zaburzenia świadomości występujące po napadzie padaczkowym mogą świadczyć o dokonanym udarze mózgu a nie zostać właściwie rozpoznane. Z tego powodu chory otrzymuje pomoc zbyt późno, co wpływa na leczenie i rokowanie.
Podobny patomechanizm może być przyczyna związku między napadami a chorobami kardiologicznymi. W wyniku ostrego zawału serca stwierdza się także niedotlenienie ośrodkowego układu nerwowego i co za tym idzie ryzyko wystąpienia napadu padaczkowego. Opisane zostało to w przypadku pacjentów z padaczką płata skroniowego.

Oczywiście czynniki ryzyka ogólnego, szczególnie nadciśnienie tętnicze, cukrzyca i hipercholesterolemia są wspólne dla zawału serca i udaru mózgu. Zwiększony poziom homocysteiny związany jest z ryzykiem wystąpienia udaru mózgu, ale stwierdzany jest także u pacjentów z padaczką płata skroniowego.

Pamiętać należy także o wpływie leków przeciwpadaczkowych, szczególnie konwencjonalnych. Wśród tej grupy leków, fenytoina, dość rzadko stosowana w Polsce a często w USA, ma największe ryzyko wywołania zaburzeń rytmu serca oraz jego niedokrwienia.
Podsumowując należy stwierdzić, że epileptolodzy powinni być szczególnie wyczuleni wobec pacjentów z padaczką z grupy ryzyka chorób kardiologicznych, szczególnie zawału serca. Po pierwszym epizodzie kardiologicznym grupa chorych z padaczką powinna być bezwzględnie objęta prewencją wtórną.
Natomiast pacjenci z padaczką powinni szczególnie dbać o swoje serce stosując odpowiednią dietę i dawkę ruchu, oraz wykonując regularne badania EKG, cholesterolu, cukru i pomiary ciśnienia.

Na podst. Imre Janszky, Johan Hallqvist, Torbjorn Tomson i wsp., Brain 2009; 132(10): 2798-2804. Opracowała dr A.Grabowska-Grzyb

Leki przeciwpadaczkowe a ryzyko złamań kości

Analiza danych od 63 000 osób wskazuje bezspornie na zwiększenie ryzyka złamań kości u osób przyjmujących karbamazepinę, gabapentynę, klonazepam i fenobarbital po 50 roku życia

129_sU osób z osteoporozą ( a więc obniżoną gęstością kości, często nasilającą się po okresie menopauzy/andropauzy) występują często charakterystyczne złamania samoistne (nie związane z urazem) w typowych miejscach: złamanie kości promieniowej (nadgarstka), złamanie szyjki kości udowej, pęknięcia żeber.

Opublikowane w styczniu 2011 kanadyjskie badanie wykazuje, że aktualne przyjmowanie leków przeciwpadaczkowych przez osoby po 50 roku życia zwiększa ryzyko samoistnych złamań kości.

Znane są w piśmiennictwie medycznym doniesienia o prawdopodobnym związku między przyjmowaniem leków przeciwpadaczkowych u osób w sile wieku, a zwiększonym ryzykiem złamań. Badanie kanadyjskie jest jednak pierwszym badaniem na tak olbrzymią skalę ( ponad 63 tysiące badanych !!!), przeprowadzonym według obowiązujących obecnie zasad.

Badanie analizuje dane 15 792 osób, u których pomiędzy kwietniem 1996 a marcem 2004 wystąpiło złamanie kości promieniowej (nadgarstka) , szyjki kości udowej (biodra) lub żeber nie związane z urazem. Każda osoba ze złamaniem była porównywana z odpowiednimi przypadkami z trzech grup kontrolnych (bez złamań nadgarstka , bez złamania kości udowej lub bez złamania żebra) pasującymi pod względem płci, wieku, rasy i chorób współistniejących ( w sumie grupę kontrolną stanowiło 47 289 osób!)

Uzyskane wyniki wskazują, że większość starszych leków przeciwpadaczkowych ? z wyjątkiem kwasu walproinowego – podnosi ryzyko samoistnych złamań po 50 roku życia. W badaniu znalazło się mało osób stosujących nowoczesne leki (lamotriginę, pregabalinę, topiramat), ponieważ badanie dotyczyło danych z 1994-2004 roku ? przypadki te zostały one ujęte w jedną grupę jako Inne leki (patrz tabela niżej) .

Iloraz szans dla wystąpienia złamania wahał się od wartości niskich dla klonazepamu (1,24) do wysokich dla fenytoiny (1,94).

Table. Ryzyko złamania u przyjmujących aktualnie leki przeciwpadaczkowe

Lek Iloraz szans (95% CI)
Carbamazepina 1.81 (1.46 ? 2.23)
Clonazepam 1.24 (1.05 ? 1.47)
Gabapentin 1.49 (1.10 ? 2.02)
Phenobarbital 1.60 (1.16 ? 2.19)
Phenytoina 1.91 (1.58 ? 2.30)
Kwas Valproinowy 1.10 (0.70 ? 1.72)
Inne leki przeciwpad. 1.65 (1.0 to 2.56)
Co najmniej dwa leki razem 2.97 (2.26 ? 3.89)

CI = confidence interval

Możliwe, że wyżej wymienione leki przeciwpadaczkowe poprzez aktywowanie enzymów wątrobowych ( układ cytochromu C450) przyspieszają rozpad witaminy D i zaburzają wchłanianie wapnia. To wyjaśniałoby dlaczego kwas walproinowy nie podnosi ryzyka złamań ? jego działanie na enzymy wątrobowe jest raczej hamujące i być może w tym mechanizmie nie zaburza gospodarki witaminą D i wapniem.

W badaniu zabrakło informacji na temat przyjmowania preparatów wapnia i witaminy D oraz badań gęstości kości (densytometrii) .

Leki przeciwpadaczkowe są obecnie uznane za czynnik ryzyka złamań osteoporotycznych ? podsumowała Dr. Natalie Jette, Profesor Neurologii na Uniwersytecie w Calgary- Lekarze przepisujący leki przeciwapdaczkowe osobom po 50 roku życia powinni zoptymalizować profilaktykę osteoporozy (zalecając odpowiednią, bogatą w wapń i witaminę D dietę, ruch i ćwiczenia fizyczne, aktywujące odbudowę kości, odstawienie nikotyny), a także monitorować densytometrię kości i w razie wystąpienia cech osteoporozy rozważyć leczenie hamujące spadek gęstości kości.

Prawdą jest także, ze podobne badanie należałoby zaprojektować z udziałem nowszych leków z tej grupy: lamotryginy, topiramatu, pregabaliny, aby ocenić czy i te leki (coraz powszechniej obecnie stosowane) mają podobny wpływ na ryzyko złamań.

Na podst. Archives of Neurology 2011;68:107-112.

O małpce, która spadła z drzewa – bajka terapeutyczna

zok654

Bajka terapeutyczna dla dzieci chorych na padaczkę –

książeczka do czytania i aplikacja na tablet

Ałbena Grabowska-Grzyb

Wydawnictwo: TacyJakJa.pl

Rok wydania: 2010

ISBN: 978-83-930421-1-1

Ilość stron: 53

Format: 19x21cm

 

Opis:

Małpka KOKO opiekuje się swoim młodszym braciszkiem. Rudi co i rusz ma kłopoty w szkole… zapomina lekcji i nie wie co się wokół niego dzieje. Kiedy któregoś dnia małpka rano spada z drzewa, Koko wyrusza z bratem na poszukiwanie lekarza.

Mimo wielu akcji edukacyjnych prowadzonych przez środowiska medyczne, stowarzyszenia pacjentów oraz producentów farmaceutycznych, padaczka nadal pozostaje niesłusznie tematem wstydliwym i tajemniczym. Pomoc w edukacji na temat tej choroby jest potrzebna zwłaszcza w środowisku dzieci, gdyż wiele dzieci z padaczką rozwija się prawidłowo i nie musi korzystać z pomocy instytucji specjalnych, uczęszcza do zwykłych przedszkoli i szkół. Także te dzieci, których los doświadczył ciężej i które rozwijają się wolniej niż rówieśnicy, potrzebują naszego zrozumienia i przyjaźni.

Książeczka ta, napisana przez dr n.med. Ałbenę Grabowską-Grzyb, lekarza epileptologa pomoże dziecku choremu na padaczkę oswoić się z objawami swojej choroby i zaakceptować leczenie. Pomoże także zdrowym dzieciom i ich rodzicom, przedszkolankom i nauczycielom w zrozumieniu dylematów chorego dziecka na padaczkę i zaakceptowaniu do w swoim świecie.

Do kupienia w księgarni www.TacyJakJa.pl i w Itune Store

zok654_1