Archiwum kategorii: Padaczka a prawo jazdy

Padaczka ograniczeniem zawodowym

Mimo że około 70% osób chorych na padaczkę dobrze odpowiada na leki przeciwpadaczkowe i nie ma napadów w Polsce padaczka jest na liście 20 chorób powodujących niezdolność do pracy. Padaczka znacząco utrudnia znalezienie pracy, połowa chorych w ogóle nie informuje pracodawcy o chorobie bojąc się utracenia pracy. Według badań PRO-EPI TNS OBOP z 2013 roku zawodowo pracuje zaledwie 40% chorych. Orzekanie o niezdolności do pracy powinno być rozwiązaniem ostatecznym, po wyczerpaniu wszystkich wcześniejszych możliwości aktywizacji zawodowej, zarówno ze względów terapeutycznych i społecznych jak i ekonomicznych.

Problemy zaczynają się już na poziomie szkoły. Dzieci chore na padaczkę niechętnie przyjmowane są do szkół i przedszkoli. Rodzicom nierzadko sugeruje się konieczność przeniesienia dziecka do szkoły specjalnej, mimo że padaczka nie towarzyszy żadnym zaburzeniom rozwojowym dziecka. Młodzieży brakuje wsparcia przy wyborze zawodu czy kierunku studiów zapewniających optymalną aktywność zawodową.

W niektórych poradniach zawodowych są listy zawodów przeciwwskazanych chorym na padaczkę, ale ze względu na różnorodny przebieg choroby trudno stworzyć jednoznaczne kryteria. Najważniejszym pytaniem jest częstość występowania napadów, odpowiedź na leki przeciwpadaczkowe, okres bez napadów i bez przyjmowania leków. Przyjmuje się, że osoba chora na padaczką nie powinna podejmować następujących prac:

  • zawody przemysłowe – wymagające obsługi maszyn i urządzeń,
  • zawodowy kierowca – przepisy dotyczące prowadzenia pojazdów zostały złagodzone – artykuł Padaczka a prawo jazdy
  • zawody wymagające kierowania innymi pojazdami (np. wózki widłowe, dźwigi)
  • praca na wysokościach,w narażeniu na upadek z wysokości
  • praca wymagająca szybkiego tempa działań,
  • prace przy których występuje zwiększone ryzyko porażenia prądem, ekspozycji na promieniowanie, czynniki toksyczne,
  • prace wykonywane w dużym hałasie, czy przy nagłych zmianach temperatury, w gorącym mikroklimacie, nadciśnieniu
  • prace w narażeniu na bodźce wzrokowe – migoczące powierzchnie np. wodne, oślepiające odbicia, gwałtowne zmiany jasności
  • praca zmianowa, praca w nocy, związana z deficytem snu i brakiem regularności snu.

Przykładowe zawody, które mogą być niedostępne dla osób chorujących na padaczkę:

  • kierowca zawodowy, pilot, maszynista, motorniczy, taksówkarz
  • kominiarz, murarz, elektryk, dekarz, malarz
  • operator obrabiarki, tokarz, spawacz
  • strażak, policjant, strażnik więzienny, ochroniarz, żołnierz
  • nurek, marynarz
  • lekarz, pielęgniarka, położna

Zaświadczenie o zdolności do pracy zawsze wydaje lekarz medycyny pracy i to on indywidualnie decyduje o możliwości podjęcia konkretnych studiów czy pracy.

Padaczka a prawo jazdy

50_sOd końca czerwca 2011 osoby z padaczką, które od 2 lat nie miały napadu mogą posiadać prawo jazdy kat. A, A1, B, B1, B+E

Z końcem czerwca 2011 rząd dostosował polskie prawo do Unijnej Dyrektywy 209 / 112 EC obowiązującej od 1,5 roku, a regulującej przepisy o uprawnieniach do kierowania pojazdem przez osoby chore na padaczkę. Dotychczasowe przepisy i powszechna praktyka w Polsce praktycznie eliminowała osoby z epilepsją z grona potencjalnych kierowców.

Temat uprawnień do kierowania własnym pojazdem dla osób chorych na choroby przewlekłe (zwłaszcza cukrzycę i padaczkę) zawsze wzbudzał liczne kontrowersje. Lekarze badający kandydatów na kierowców z reguły wykazywali postawę asekuracyjną, odmawiając automatycznie chorym na padaczkę prawa do kierowania pojazdem, często mimo pozytywnej rekomendacji lekarza neurologa. W rezultacie posiadanie prawa jazdy przez osobę z rozpoznaną kiedykolwiek epilepsją – było w Polsce praktycznie niemożliwe. Skutkiem tego, część chorych z rozpoznaniem padaczki, którzy od lat nie mieli napadu padaczkowego, zatajało informacje o chorobie, aby prawo jazdy otrzymać lub utrzymać.

Obecnie znowelizowane przepisy, dostosowane do prawa wspólnotowego umożliwiają przystąpienie do kursu osobom, które w ciągu ostatnich dwu lat nie miały napadu padaczkowego:

W przypadku osoby ubiegającej się o prawo jazdy kategorii A, A1, B, B1, B+E, T albo posiadającej prawo jazdy kategorii A, A1, B, B1, B+E, T, można wydawać prawo jazdy albo przedłużać okres jego ważności:

1) w przypadku osoby przyjmującej leki przeciwpadaczkowe – po przedstawieniu opinii neurologicznej potwierdzającej brak napadów padaczkowych w ciągu ostatnich dwóch lat leczenia. Po tym okresie osoba podlega badaniom kontrolnym co pół roku przez okres dwóch lat, następnie co rok przez kolejne 3 lata, a potem w zależności od wskazań lekarskich; 2) w przypadku osoby, która miała pierwszy w życiu napad padaczkowy – po przedstawieniu opinii neurologicznej potwierdzającej 12 miesięczny okres bez napadów. W przypadku odstawienia leczenia kierowanie pojazdem jest bezwzględnie przeciwwskazane przez okres pierwszych 6 miesięcy od odstawienia leczenia. Po tym okresie osoba podlega badaniom kontrolnym co pół roku przez okres dwóch lat, następnie co rok przez kolejne 3 lata, a potem w zależności od wskazań lekarskich.

W okresie korekty leczenia pod kontrolą lekarza specjalisty neurologa wskazane jest wstrzymanie się od kierowania pojazdem.

Bezwzględnym przeciwwskazaniem do kierowania pojazdem jest wystąpienie napadu padaczkowego w ciągu ostatnich dwóch lat choroby. Ponowne ubieganie się o kierowanie pojazdami jest możliwe po spełnieniu warunków określonych w ust. 4 pkt 1.

Osoba posiadająca prawo jazdy kategorii A, A1, B, B1, B+E, T, u której kiedykolwiek rozpoznano padaczkę bądź kiedykolwiek wystąpił napad o symptomatologii padaczkowej, nie może być uznana za zdolną do kierowania pojazdami w ramach obowiązków służbowych.

Czytaj całość rozporządzenia >> http://www.mz.gov.pl/wwwfiles/ma_struktura/docs/zal3_4_pojazdy_30082010.pdf

Z drugiej strony zaostrzono przepisy dotyczące lekarzy, którzy są zobowiązani do informowania organu wydającego prawo jazdy o rozpoznaniu padaczki w celu oceny predyspozycji chorego do kierowania pojazdami.

Na podst. Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 kwietnia 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 88, poz. 503)