Archiwum kategorii: Przyczyny padaczki

Napady padaczkowe a warunki pogodowe

Czy pogoda wpływa na napady padaczkowe?

Wielu pacjentów zauważa związek pomiędzy częstością napadów padaczkowych a warunkami atmosferycznymi. Część pacjentów gorzej znosi upał, część chłód, większość skarży się przede wszystkim na gwałtowne i nasilone zmiany pogodowe – w ciśnieniu atmosferycznym, temperaturze czy wilgotności powietrza czy gwałtownym wietrze.

Uczeni starali się od wieków sprecyzować warunki biometeorologiczne, które w szczególny sposób wpływają na częstotliwość napadów padaczkowych. Wśród podstawowych przyczyn wymienia się:

  • Wysoką temperaturę powietrza, duże różnice w temperaturze
  • Niską zawartość tlenu w atmosferze
  • Gwałtowne zmiany ciśnienia atmosferycznego
  • Wysoka wilgotność powietrza
  • Duże zachmurzenie, ciemność lub przeciwnie duże nasłonecznienie
  • Wyładowania atmosferyczne

Wśród opisywanych badań naukowych na uwagę  zasługują te, przeprowadzone w latach 90-tych w Klinice Neurologii i Epileptologii CMKP w Warszawie we współpracy z Instytutem Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW). Obserwacji poddano 72 pacjentów, którzy w czasie hospitalizacji mieli 185 napadów padaczkowych. Jednocześnie IMGW dostarczył dane dotyczące czynników biometeorologicznych w czterech sześciogodzinnych przedziałach każdej doby w roku.
Analizowano korelacje między występowaniem napadów a 12 wskaźnikami i 11 kompleksami pogodowymi. Badanie wskazują, na kilka podstawowych czynników pogodowych mających związek ze wzrostem częstości napadów.

  • Wysoka temperatura
  • Niska zawartość tlenu w atmosferze
  • Wysoka prężność pary wodnej w powietrzu
  • Gwałtowne zmiany wszystkich powyższych czynników

Podobne wyniki uzyskali uczeni z Kliniki Neurologii ze Specjalistycznego Szpitala Wieloprofilowego w Katowicach. W roku 2011 zespół lekarzy neurologów  opublikował w Neurologii i Neurochirurgii doniesienie na temat dwuletniej obserwacji zapisów EEG u 30 chorych na padaczkę, zgłaszających związek liczby napadów a warunkami pogodowymi. U pacjentów wykonywano badanie EEG dwukrotnie w każdej porze roku, zarówno w czasie stabilnego, jak i zmiennego ciśnienia atmosferycznego i temperatury powietrza. Dane meteorologiczne uzyskano z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej w Katowicach. W sumie wykonano 240 zapisów EEG.

Zwrócono uwagę, że największy wpływ na ilość napadów padaczkowych miała niestabilna pogoda i to szczególnie w okresie zimy, wiosny i jesieni. Latem zmienność aury nie miała tak znaczącego wpływu na samopoczucie osób chorych na padaczkę. W okresie lata tylko u 7% pacjentów odnotowano wpływ zmian warunków atmosferycznych na częstość napadów, podczas gdy w okresie wiosny, jesieni i zimy zmienne warunki atmosferyczne powodowały zwiększenie częstości napadów prawie u połowy chorych zgłaszających taką zależność.

Zmiany napadowe w EEG (także subkliniczne – czyli bez widocznego/odczuwanego napadu padaczkowego) odnotowano najczęściej w zimie (odpowiednio u 43,3% kobiet i 63,33% mężczyzn).

Inne zagraniczne publikacje medyczne wskazują na możliwy związek większej ilości napadów, a nawet zespołu nagłej śmierci ze zmianami pola magnetycznego powyżej 50nT (plamy na słońcu).

Ponieważ jednak trudno jednoznacznie powiązać zmianę pogody z napadem padaczkowym, nie można farmakologicznie przeciwdziałać reakcji chorych na padaczkę. Nie może być mowy o zwiększaniu dawki leków przeciwpadaczkowych w okresie niekorzystnych warunków pogodowych. Jedynym sposobem wykorzystania informacji o nadchodzących zmianach pogody może być  minimalizowanie skutków tych zmian:

  • ochładzanie organizmu i przyjmowanie dużej ilości płynów w czasie wysokich temperatur ale z uwzględnieniem faktu, że nadmierna ilość płynów może zmniejszyć stężenie leku w organizmie.
  • unikanie zwiększonego wysiłku w czasie upałów
  • unikanie zaduchu i wietrzenie pomieszczeń
  • unikanie pomieszczeń o dużej wilgotności
  • rezygnowanie z nadmiernej aktywności w okresie przechodzenia frontów atmosferycznych
  • szczególnie uważne w tym czasie regularne przyjmowanie leków przeciwpadaczkowych, wysypianie się, unikanie alkoholu i innych używek, oraz u osób światłoczułych – fotostymulacji.
  • uniknie dużych różnic temperatur – przechodzenia z silnie klimatyzowanych pomieszczeń do bardzo nagrzanych

Na podst.
Weird Epilepsy Triggers…, epilepsytalk.com/2011/09/19/weird-epilepsy-triggers…/
Częstość napadów i czynność bioelektryczna mózgu u chorych na padaczkę w czasie stabilnego i zmiennego ciśnienia atmosferycznego i temperatury powietrza w różnych porach roku – doniesienie wstępne E. Motta, A.Gołba, A. Bal, Z.Kazibutowska, M. Strzała-Orzeł Neurologia i Neurochirurgia Polska 2011; 45, 6: 561-566
Nadmierne przegrzanie ciała może być niebezpieczne dla zdrowia J.Majkowski EPI 2 (34) 2009
Are geomagnetic disturbances a risk factor for the sudden unexplained death of epileptic children? R. Schnabel, T. May, M. Beblo, L. Gruhn International Journal of Biometeorology September 2003, Volume 48, Issue 1, pp 20-24

Sepsa zwiększa ryzyko padaczki

Naukowcy z Bostonu, opracowując ogromną ilość badań kohortowych zauważyli, że przebyta sepsa znacząco zwiększa ryzyko zachorowania na padaczkę w ciągu kilku lat po zakażeniu.

Sepsa, inaczej zwana posocznicą to bardzo niebezpieczny dla życia pacjenta zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej (SIRS – Systemic Inflamatory Response Syndrome) wywołany zakażeniem. Do sepsy dochodzi najczęściej na oddziałach intensywnej terapii po wielonarządowych operacjach, u osób osłabionych, starszych. Na sepsę w warunkach pozaszpitalnych chorują najczęściej dzieci i młodzież, nierzadko ma ona dramatyczny przebieg.

Weryfikując dane prawie 850 tysięcy osób chorych na sepsę zauważono, że w ciągu ośmiu lat aż 6,67% z nich zachorowało na padaczkę. W ogólnej populacji zapadalność na padaczkę wynosi około 1,3%. Przebyta sepsa zwiększała również ryzyko stanu padaczkowego – czyli najpoważniejszej formy napadu padaczkowego.

Dane zbierano od 2005 do 2013 roku w trzech stanach USA, średni wiek pacjentów wynosił 69 lat.

Sepsa nierzadko powoduje powikłania neurologiczne, wśród których najczęstszymi są udar mózgu, encefalopatia septyczna, choroby nerwowo-mięśniowe –  polineuropatia stanu krytycznego czy miopatia stanu krytycznego. szacuje się, że powikłania neurologiczne występują u 50-100% chorych a ich ciężkość jest wprost proporcjonalna do ciężkości przebiegu posocznicy.

Wymienione następstwa zwiększają krótkoterminowe ryzyko napadów drgawkowych związanych z zakażeniem ogólnoustrojowym. Opisywane wyniki bostońskich naukowców pokazują, że w dłuższym czasie ryzyko napadu padaczkowego też jest wyższe.

Żródło:
Sepsis Linked to Long-Term Risk for Seizures, www.medscape.com/viewarticle/879007#vp_1

Neurologiczne powikłania w przebiegu sepsy, www.czytelniamedyczna.pl/315,neurologiczne-powiklania-w-przebiegu-sepsy.html

Padaczka idiopatyczna

Padaczka idiopatyczna – czyli pierwotna – to padaczka, w której nie możemy określić przyczyn ataków epileptycznych. Jeśli mamy do czynienia z napadami uogólnionymi, mówimy o padaczce idiopatycznej uogólnionej (ang. idiopathic generalised epilepsy IGE). Wyróżnia się również padaczkę idiopatyczną ogniskową.

Padaczka idiopatyczna często towarzyszy chorobom genetycznym, często bywa też dziedziczona. Dzieci w rodzinach, w których byli chorzy na padaczkę idiopatyczną mają 5-10 razy większe prawdopodobieństwo zachorowania. Badacze podejrzewają, że właśnie czynnik genetyczny odpowiada za idiopatyczne napady uogólnione, które stanowią 20-30% zachorowań na padaczkę.

Padaczka towarzyszy wielu chorobom genetycznym. W szczególności wymienia się:

  • Zespół Angelmana – 90% dzieci choruje na padaczkę
  • Zespół Sotosa – 50% dzieci ma napady drgawkowe – napady związane z wysoką gorączką, z czego połowa rozwija napady uogólnione
  • Zespół Downa – 1-10% dzieci
  • Stwardnienie guzowate – 90% przypadków, przy czym u 70% dzieci padaczka pojawia się w pierwszym roku życia

Wśród innych chorób genetycznych, którym mogą towarzyszyć napady padaczkowe wymienia się genetycznie uwarunkowane zaburzenia metaboliczne (fenyloketonuria, choroba Taya-Sachsa i Niemanna-Picka), zespoły wad wrodzonych należące do fakomatoz, czyli zespołów nerwowo-skórnych (obok stwardnienia guzowatego m.in Zespół Sturge’a-Webera).

Padaczka od alkoholu?

Zespół objawów popularnie nazywany padaczką alkoholową jest zespołem napadów drgawkowych zbliżonych do napadów uogólnionych (grand mal). Spowodowany jest zespołem abstynencyjnym u osób uzależnionych od alkoholu.

Napady drgawkowe nie są spowodowane zaburzeniami biochemicznymi mózgu, ale nagłym odstawieniem alkoholu, czyli tzw. delirium alkoholowe. Towarzyszą im biegunka, mdłości, potliwość, nadpobudliwość. Najczęściej pojawiają się w ciągu 48 godzin po odstawieniu alkoholu, ale mogą pojawić się i po tygodniu.

Tzw padaczki alkoholowej nie leczy się lekami przeciwpadaczkowymi, chorego kieruje się do placówki leczenia uzależnień i na detoksykację alkoholową. Jednak u około 25% osób uzależnionych od alkoholu może rozwinać się padaczka. Jest to związane m.in. z częstymi urazami głowy alkoholików.

 

Padaczka o podłożu autoimmunologicznym?

Padaczka o podłożu autoimmunologicznym?Większość przypadków padaczki ma nadal nieznane przyczyny. Z pewnością u podstaw choroby leżą pewne zaburzenia molekularne, które być może kiedyś poznamy. W ostatnich badaniach udowodniono na przykład, że niektóre napady padaczkowe mogą pojawiać się na skutek zaburzeń autoimmunologicznych.

Lekarze z Mayo Clinic opublikowali w styczniu 2013 roku wyniki badań grupy 32 chorych z lekooporną padaczką. Wszystkich pacjentów charakteryzował początek choroby w późniejszym wieku, bez uchwytnej przyczyny (urazu, udaru czy guza mózgu). Napady występowały często codziennie, czasem z różnych ognisk w mózgu. U krewnych 53% pacjentów stwierdzono częste występowanie chorób autoimmunologicznych: cukrzycy, celiakii, niedoczynności tarczycy, reumatoidalnego zapalenia stawów.

U 63% pacjentów stwierdzono w badaniu rezonansem magnetycznym prawdopodobne zapalne zmiany, a u 57% wysoki poziom białka i leukocytów w płynie mózgowo-rdzeniowym. U 91% wykazano obecność przeciwciał przeciw komórkom neuronalnym. U dwóch chorych stwierdzono chorobę nowotworową będąca przyczyną zmian w układzie odpornościowym, u pozostałych zastosowano przez kilkanaście miesięcy leczenie takie jak w ostrej fazie choroby autoimmunologicznej – dożylne sterydy, cyklofosfamid czy plazmaferezę. U 81% pacjentów wystąpiła spektakularna poprawa, z czego u 67% oznaczało to całkowite ustąpienie napadów!

Na podst.
Arch Neurol. 2012 May;69(5):582-93.Autoimmune epilepsy: clinical characteristics and response to immunotherapy. Quek AM et al.

Padaczka po udarze mózgu

Padaczka po udarze mózgu

Padaczka po udarze mózguUdar mózgu to zaburzenie krążenia mózgowego, które powoduje przejściowe lub trwałe ubytki neurologiczne. Krwotoczny udar mózgu to wylew krwi z pękniętego naczynia ( po pęknięciu tętniaka, w wyniku przełomu nadciśnieniowego). Udar niedokrwienny to zatkanie naczynia skrzepliną, płytką miażdżycową lub pęcherzykiem gazu.

W wyniku udaru następuje niedokrwienie zaopatrywanego przez uszkodzone naczynie obszaru mózgu. Pojawiają się ubytki neurologiczne – zaburzenia mowy, siły mięśniowej, czucia.

Mimo iż ryzyko udaru rośnie wraz z wiekiem, w ostatnich latach odnotowuje się występowanie udaru mózgu u coraz młodszych osób, co niewątpliwie związane jest z epidemią nadciśnienia, nadwagą, paleniem tytoniu i stresem. Udary mózgu zdarzają się także u dzieci.

Jeśli niedokrwienie mózgu jest nieznaczne, a leczenie wdrożone szybko – objawy niedokrwienia mózgu mogą się wycofać, a ubytki neurologiczne wyrehabilitować.

U dorosłych w kilku procentach przypadków następstwem udaru jest blizna, która może stać się ogniskiem padaczkowym. Napady drgawek po udarze mogą wystąpić we wczesnej fazie, a mogą ujawnić się dopiero po kilku dniach. W badaniu opublikowanym w 2012 roku przeanalizowano 714 pacjentów w wieku 27-97 lat, którzy trafili do włoskich klinik z pierwszym w życiu udarem. U 6,3% z nich wystąpiły napady drgawek; byli to przeważnie pacjenci z krwotocznym udarem w obszarach kory mózgowej, a napady występowały w ciągu pierwszych 24 godzin od udaru.

Choć udar rzadko występuje u dzieci, poudarowa padaczka jest jego częstym powikłaniem. W publikacji z kwietnia tego roku przeanalizowano historie chorób 371 dzieci, które przeżyły udar mózgu i zostały wypisane do domu w latach 1993-2007. Napady padaczkowe wystąpiły u 36% dzieci w ciągu pierwszych 24 godzin po udarze, a u blisko 24% w ciągu kolejnych 4,5 roku. Skumulowane ryzyko zachorowania na padaczkę u dziecka wyniosło 34% w okresie w 10 lat od udaru.

Napady padaczkowe w bezpośrednim okresie po udarze wiążą się z wyższą śmiertelnością chorych. Nie maja jednak tendencji nawrotowych. Natomiast tzw. późne napady (występujące od 1/2 roku do 2 lat po udarze) zwykle mają charakter trwały i wymagają leczenia lekami przeciwpadaczkowymi.

Należy także pamiętać, że każdy przedłużający się ponad 3-5 min. stan braku przytomności u pacjenta po napadzie padaczkowym może być objawem kolejnego udaru mózgu. Należy wówczas pilnie wezwać pogotowie.

Na podst.
65th Annual Meeting of the American Academy of Neurology in San Diego, California.Poster: „Seizures and Epilepsy After Stroke: Resources and Costs Assessment,”
International Stroke Conference (ISC) 2012: Abstract 41. Presented February 1, 2012.
Zdjęcie: Basic Ambulance in city Bydgoszcz Author=Pawel998 Date=2009-26-03