Archiwa tagu: napad padaczkowy

Migrena i aura

Zwiastuny napadu padaczkowego a aura

Zwiastuny napadów padaczkowych (inaczej objawy prodromalne) występują u około 30-50% pacjentów, częściej w przypadkach chorych na padaczkę ogniskową niż uogólnioną. Odczuwane są one na kilka godzin a nawet dni przed napadem padaczkowym.

Najczęstsze zwiastuny to:

  • Zmiany nastroju (depresja okołonapadowa)
  • Rozdrażnienie (wybuchy agresji, płaczliwość)
  • Zmęczenie
  • Bóle głowy
  • Zaburzenia koncentracji
  • Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
  • Kłopoty z zasypianiem
  • Niesprecyzowane odczucia „że coś jest nie tak”

U części pacjentów w czasie trwania tych objawów obserwuje się zmiany w EEG, które mogą na minuty, godziny czy dni poprzedzać napad. Mechanizm powstawania zwiastunów nie jest dobrze poznany, aczkolwiek jest przedmiotem wielu badań pod kątem potencjalnego wykorzystania tego okresu do ostrzeżenia pacjenta przed zbliżającym się napadem. Być może w przyszłości możliwe byłoby opracowanie urządzenia ostrzegającego, które wykrywałoby zmiany w EEG, nawet dla osób nie odczuwających zwiastunów.

Co więcej, osoby które znają swoje zwiastuny mogą próbować zapobiec wystąpieniu napadu poprzez unikanie czynników wyzwalających napad ( np. unikanie sytuacji stresujących, zapewnienie sobie wystarczającej ilości snu) lub przyjęcie doraźne leków, albo naukę technik behawioralno-relaksacyjnych.

W odróżnieniu od zwiastunów, tzw. aura jest w istocie napadem częściowym prostym czuciowym:
– wzrokowym – chory widzi błyski
– słuchowym – chory słyszy dźwięki
– węchowym – chory czuje specyficzny zapach
Chorzy mogą też czuć specyficzne smaki lub wrażenia dotykowe na skórze.

Aura poprzedza na kilkanaście sekund napad częściowy złożony lub wtórnie uogólniony, ale może też się samoograniczyć lub być kontrolowana przez osobę chorą, zwłaszcza w przypadku napadu częściowego prostego. Pacjenci podają, że muszą wówczas skupić się na jakimś problemie, chodzić lub powtarzać określone słowa, a więc starać się odwrócić uwagę, lub rozcierać kończynę (w przypadku gdy napad polega na uczuciu mrowienia lub drętwienia).

Zarówno chorzy odczuwający zwiastuny jak i aurę są nadzieją na wypracowanie systemu ostrzegającego przed napadem i technik ograniczających ryzyko wystąpienia napadu.

Na podst. „Zwiastuny napadów i samokontrola” dr n. med. Beata Majkowska-Zwolińska EPI 1/2009

Napady padaczkowe a warunki pogodowe

Czy pogoda wpływa na napady padaczkowe?

Wielu pacjentów zauważa związek pomiędzy częstością napadów padaczkowych a warunkami atmosferycznymi. Część pacjentów gorzej znosi upał, część chłód, większość skarży się przede wszystkim na gwałtowne i nasilone zmiany pogodowe – w ciśnieniu atmosferycznym, temperaturze czy wilgotności powietrza czy gwałtownym wietrze.

Uczeni starali się od wieków sprecyzować warunki biometeorologiczne, które w szczególny sposób wpływają na częstotliwość napadów padaczkowych. Wśród podstawowych przyczyn wymienia się:

  • Wysoką temperaturę powietrza, duże różnice w temperaturze
  • Niską zawartość tlenu w atmosferze
  • Gwałtowne zmiany ciśnienia atmosferycznego
  • Wysoka wilgotność powietrza
  • Duże zachmurzenie, ciemność lub przeciwnie duże nasłonecznienie
  • Wyładowania atmosferyczne

Wśród opisywanych badań naukowych na uwagę  zasługują te, przeprowadzone w latach 90-tych w Klinice Neurologii i Epileptologii CMKP w Warszawie we współpracy z Instytutem Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW). Obserwacji poddano 72 pacjentów, którzy w czasie hospitalizacji mieli 185 napadów padaczkowych. Jednocześnie IMGW dostarczył dane dotyczące czynników biometeorologicznych w czterech sześciogodzinnych przedziałach każdej doby w roku.
Analizowano korelacje między występowaniem napadów a 12 wskaźnikami i 11 kompleksami pogodowymi. Badanie wskazują, na kilka podstawowych czynników pogodowych mających związek ze wzrostem częstości napadów.

  • Wysoka temperatura
  • Niska zawartość tlenu w atmosferze
  • Wysoka prężność pary wodnej w powietrzu
  • Gwałtowne zmiany wszystkich powyższych czynników

Podobne wyniki uzyskali uczeni z Kliniki Neurologii ze Specjalistycznego Szpitala Wieloprofilowego w Katowicach. W roku 2011 zespół lekarzy neurologów  opublikował w Neurologii i Neurochirurgii doniesienie na temat dwuletniej obserwacji zapisów EEG u 30 chorych na padaczkę, zgłaszających związek liczby napadów a warunkami pogodowymi. U pacjentów wykonywano badanie EEG dwukrotnie w każdej porze roku, zarówno w czasie stabilnego, jak i zmiennego ciśnienia atmosferycznego i temperatury powietrza. Dane meteorologiczne uzyskano z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej w Katowicach. W sumie wykonano 240 zapisów EEG.

Zwrócono uwagę, że największy wpływ na ilość napadów padaczkowych miała niestabilna pogoda i to szczególnie w okresie zimy, wiosny i jesieni. Latem zmienność aury nie miała tak znaczącego wpływu na samopoczucie osób chorych na padaczkę. W okresie lata tylko u 7% pacjentów odnotowano wpływ zmian warunków atmosferycznych na częstość napadów, podczas gdy w okresie wiosny, jesieni i zimy zmienne warunki atmosferyczne powodowały zwiększenie częstości napadów prawie u połowy chorych zgłaszających taką zależność.

Zmiany napadowe w EEG (także subkliniczne – czyli bez widocznego/odczuwanego napadu padaczkowego) odnotowano najczęściej w zimie (odpowiednio u 43,3% kobiet i 63,33% mężczyzn).

Inne zagraniczne publikacje medyczne wskazują na możliwy związek większej ilości napadów, a nawet zespołu nagłej śmierci ze zmianami pola magnetycznego powyżej 50nT (plamy na słońcu).

Ponieważ jednak trudno jednoznacznie powiązać zmianę pogody z napadem padaczkowym, nie można farmakologicznie przeciwdziałać reakcji chorych na padaczkę. Nie może być mowy o zwiększaniu dawki leków przeciwpadaczkowych w okresie niekorzystnych warunków pogodowych. Jedynym sposobem wykorzystania informacji o nadchodzących zmianach pogody może być  minimalizowanie skutków tych zmian:

  • ochładzanie organizmu i przyjmowanie dużej ilości płynów w czasie wysokich temperatur ale z uwzględnieniem faktu, że nadmierna ilość płynów może zmniejszyć stężenie leku w organizmie.
  • unikanie zwiększonego wysiłku w czasie upałów
  • unikanie zaduchu i wietrzenie pomieszczeń
  • unikanie pomieszczeń o dużej wilgotności
  • rezygnowanie z nadmiernej aktywności w okresie przechodzenia frontów atmosferycznych
  • szczególnie uważne w tym czasie regularne przyjmowanie leków przeciwpadaczkowych, wysypianie się, unikanie alkoholu i innych używek, oraz u osób światłoczułych – fotostymulacji.
  • uniknie dużych różnic temperatur – przechodzenia z silnie klimatyzowanych pomieszczeń do bardzo nagrzanych

Na podst.
Weird Epilepsy Triggers…, epilepsytalk.com/2011/09/19/weird-epilepsy-triggers…/
Częstość napadów i czynność bioelektryczna mózgu u chorych na padaczkę w czasie stabilnego i zmiennego ciśnienia atmosferycznego i temperatury powietrza w różnych porach roku – doniesienie wstępne E. Motta, A.Gołba, A. Bal, Z.Kazibutowska, M. Strzała-Orzeł Neurologia i Neurochirurgia Polska 2011; 45, 6: 561-566
Nadmierne przegrzanie ciała może być niebezpieczne dla zdrowia J.Majkowski EPI 2 (34) 2009
Are geomagnetic disturbances a risk factor for the sudden unexplained death of epileptic children? R. Schnabel, T. May, M. Beblo, L. Gruhn International Journal of Biometeorology September 2003, Volume 48, Issue 1, pp 20-24

Epilepsja składanka

Rodzaje napadów nowa klasyfikacja

Od 1981 roku International League Against Epilepsy (ILAE) przedstawia i weryfikuje kolejne klasyfikacje napadów padaczkowych. Coraz lepsze techniki badania mózgu i rozumienie istoty napadów padaczkowych wymagają coraz to bardziej precyzyjnego definiowania pojęcia padaczki, napadu padaczkowego i stanu padaczkowego.

Pierwsze korekty w klasyfikacji napadów padaczkowych wprowadzono już 1989 roku, a kolejne w 1997, 2001, 2006 i 2010. Budząc niejednokrotnie wątpliwości i dyskusje zainteresowanego środowiska.

Ostatnia klasyfikacja napadów padaczkowych, z 2010 roku wyodrębniała trzy podstawowe grupy ze względu na ich początek:

  • Napady uogólnione
    • napady toniczno-kloniczne
    • napady nieświadomości
      • typowe
      • nietypowe
      • ze szczególnymi cechami
        • miokloniczne napady nieświadomości
        • mioklonie powiek
    • napady kloniczne
    • napady toniczne
    • napady atoniczne
    • napady miokloniczne
      • miokloniczne
      • miokloniczne atoniczne
      • miokloniczne toniczne
  • Napady ogniskowe
    • napady ogniskowe bez zaburzenia przytomności lub świadomości
    • napady ogniskowe z zaburzeniem przytomności lub świadomości
    • napady ogniskowe przechodzące w obustronny napad drgawkowy
  • Napady o nieznanym początku
    • napady zgięciowe

W 2016 roku Międzynarodowa Liga przeciwpadaczkowa (ILAE) proponuje i poddaje pod dyskusję kolejną wersję klasyfikacji napadów padaczkowych. Pozostając przy podziale ze względu na początek napadów padaczkowych na napady ogniskowe, uogólnione i o nieznanym początku  wyróżnia napady z objawami ruchowymi i  stopniem świadomości.

  • Napady ogniskowe (focal seizures)
    • z objawami ruchowymi (motor)
      • toniczne (tonic)
      • atoniczne (atonic)
      • miokloniczne (myoclonic)
      • kloniczne (clonic)
      • napady zgięciowe (epileptic spasms)
      • hypermotor
    • bez objawów ruchowych (non-motor)
      • z objawami sensorycznymi
      • z objawami poznawczymi
      • emocjonalnymi
      • autonomicznymi

Napady ogniskowe mogą być:

  • ze świadomością (aware)
  • z zaburzeniami świadomości (impared awareness)
  • brakiem świadomości (unknown awareness)

Napady ogniskowe mogą przejść w  obustronny napad drgawkowy

  • Napady uogólnione (generalized seizures)
    • z objawami ruchowymi
      • toniczno-kloniczne
      • toniczne
      • atoniczne
      • miokloniczne
      • miokloniczno-atoniczne
      • kloniczne
      • kloniczno-toniczno-kloniczne
      • napady zgięciowe
    • napady nieświadomości
      • typowe
      • nietypowe
      • miokloniczne
      • mioklonie powiek (eyelid myoclonia)
  • Napady o nieznanym początku (unknown onset)
    • z objawami motorycznymi
      • toniczne
      • atoniczne
      • toniczno-kloniczne
      • napady zgięciowe
    • bez objawów motorycznych

Napady o nieznanym początku mogą być:

  • ze świadomością (aware)
  • z zaburzeniami świadomości (impared awareness)
  • brakiem świadomości (unknown awareness)

W zależności od istoty napadu padaczkowego i posiadanych informacji lekarz może klasyfikować napad padaczkowy na różnym poziomie szczegółowości.

Jednocześnie ze zmianami w klasyfikacji napadów padaczkowych następują zmiany w powszechnie stosowanej klasyfikacji chorób ICD10. Stosowana w tej chwili klasyfikacja weszła do użycia w 1992 roku i wymaga już przedefiniowania. W szczególności zmiany będą dotyczyć chorób psychicznych – schizofrenii i chorób afektywnych. W odniesieniu do padaczki klasyfikacja ICD11 powinna wyjść na przeciw postulatom Międzynarodowej Ligi Przeciwpadaczkowej i dostosować klasyfikację chorób do propozycji ILAE. Oba systemy odzwierciadlają współczesny pogląd na przyczyny padaczki, patofizjologię napadów padaczkowych. Nowa klasyfikacja ICD11 miała zostać wprowadzona w 2017 roku. W tej chwili mówi się raczej o 2018 roku.

Źródła:
Definition and Classification, http://www.ilae.org
http://www.ilae.org/visitors/centre/Definition_Class.cfm
Revising the ICD-10 codes for epilepsy and seizures, Donna C. Bergen Epilepsia, 53(Suppl. 2):3–5, 2012
mp.pl

Jeśli nie ma napadów, kiedy i jak można zakończyć przyjmowanie leków przeciwpadaczkowych?

lekarstwa2Współczesne leczenie padaczki umożliwia życie bez napadów około 80% chorych. Zapominamy często o tym pozytywnym wyniku, koncentrując się na osobach z padaczką lekooporną, które mimo leczenia nadal doświadczają napadów. Tymczasem większość osób chorych na padaczkę jest „niewidoczna” w społeczeństwie, ponieważ nie ma objawów choroby i wiedzie normalne życie, w większości przypadków bez dużych ograniczeń. Jest naturalne, że wielu z nich w przypadku długiego okresu (min. 2 lata) bez napadów, rozważa odstawienie leków przeciwpadaczkowych. Leki te wpływają przecież w pewnym stopniu na funkcje poznawcze i psychiczne i wielu pacjentów chciałoby zaprzestać ich przyjmowania. Jest to decyzja trudna zarówno dla pacjenta, jak i dla lekarza. Czy ryzykować nawrót napadów jeśli dzięki lekom od kilku lat nie występują?

Leki przeciwpadaczkowe nie leczą przecież padaczki, a działają jedynie na objawy- zmniejszają nasilenie i obszar patologicznych wyładowań elektrycznych w mózgu. Jeśli przez kilka lat nie ma napadów to nie wiadomo, czy przyczyna choroby samoistnie minęła (i wówczas nie będzie nawrotu napadów po odstawieniu leków), czy leki tylko zredukowały wyładowania elektryczne do minimum (i napady bez leków mogą wrócić).

Na podstawie dotychczasowych obserwacji wiadomo, że około u 70% chorych po odstawieniu leczenia nie ma nawrotu napadów. Ci szczęśliwcy to najczęściej osoby z prawidłowym zapisem EEG i nieznaną przyczyną padaczki (tzw. padaczka idiopatyczna). Największe ryzyko powrotu napadów występuje w pierwszym roku po zaprzestaniu leczenia. Wystąpienie napadów po odstawieniu leków nie oznacza, że kolejna próba podjęta za jakiś czas będzie nieudana. Niestety nie istnieją żadne kryteria i schematy odstawiania leków przeciwpadaczkowych – zawsze jest to decyzja indywidualna między lekarzem i pacjentem. Należy brać w niej pod uwagę z jednej strony sytuację życiową pacjenta, jego potrzeby psychologiczne i społeczne, a z drugiej strony historię przebiegu padaczki i reakcji na leczenie.

Na podst.
When and how to stop antiepileptic drugs. E. Beghi, D.Schmidt.Epileptology.Vol.1, Issue1.March 2013

Zdjęcie: Studio fotografii produktowej Imagine

Padaczkowe napady atoniczne

Padaczkowe napady atoniczne

Padaczkowe napady atoniczneNapady atoniczne, zaliczane do napadów uogólnionych, polegają na nagłej, bardzo krótkiej utracie napięcia mięśniowego – chory nagle wiotczeje, upuszcza przedmioty trzymane w rękach i upada „jak podcięty”.

Zanik napięcia mięśniowego trwa kilka sekund – nierzadko chory natychmiast podnosi się sam w pełni przytomny. Częstym powikłaniem napadu atonicznego są urazy głowy, obtarcia i skaleczenia. Napady atoniczne występują w każdym przedziale wiekowym, jednak najczęściej dotyczą dzieci (1-3% dzieci z padaczką).

Zobacz jak wygląda napad atoniczny >> http://www.youtube.com/watch?v=9obFVWW47NE

Napady atoniczne występują często z innymi typami napadów: miokloniami (regularne skurcze grup mięśniowych) czy napadami tonicznymi (wyprężenie całego ciała). Przy częstych napadach atonicznych zaleca się noszenie chorym kasków ochronnych na głowę.

Przeczytaj też o charakterystycznych cechach napadów mioklonicznych

Na podst.
Seizures In Children – M. Friedman et al. Pediatr Clin N Am 53 (2006) 257– 277

Padaczka u dzieci

Napady padaczkowe u dzieci mają związek z rytmami dnia i nocy

Padaczka u dzieciW listopadzie 2012 roku, podczas dorocznego kongresu amerykańskiego Towarzystwa Neurologii Dziecięcej, lekarze z dziecięcego szpitala w Bostonie przedstawili analizę dotyczącą 281 dzieci z padaczką częściową. W sumie, podczas 3godzinnych nagrań video-EEG ( zarówno w okresie czuwania jak i snu) zarejestrowano 1264 napady. Analizując historie choroby poszczególnych dzieci, lekarze doszli do wniosku, że napady z ogniskiem w płacie czołowym zdarzają się częściej podczas snu ( P < .001) w godzinach pomiędzy północą a 3 rano, podczas gdy napady skroniowe i potyliczne podczas dnia ( odpowiednio P < .0001 and P< .001).

Rozpoznanie kiedy najczęściej występują napady danego rodzaju ma duże znaczenie terapeutyczne. Można zmienić czas dawkowania leków – lekarze z bostońskiego szpitala uzyskali 50% poprawę u dzieci z nocnymi napadami, przenosząc godzinę przyjęcia leku na wieczór.

W procesie kwalifikacji rodzaju napadów u dzieci mogą być bardzo pomocne nagrania dokonane przez rodziców aparatami telefonicznymi. Ważne jest także notowanie czasu wystąpienia napadu. W e-dzienniczkach portalu TacyJakJa.pl rodzice dzieci chorych na padaczkę mają możliwość zaznaczania nie tylko rodzaju napadu (z zachowaniem świadomości czy nie, częściowy czy uogólniony), ale dokładnej godziny, pory (czuwania lub snu), czasu trwania napadu.

„U mojej córeczki 4 lata, padaczkę zdiagnozowano przed 3 miesiącami i wciąż mam jeszcze problem z klasyfikacją rodzaju napadów. Państwa Dzienniczek bardzo pomaga (..)Ostatni napad udało się nam zarejestrować telefonem. Mam nadzieje że to dużo wniesie do obrazu choroby dla lekarza prowadzącego. (…) chciałabym jak najprędzej komunikować sie sprawnie z lekarzem w tej dziedzinie” – pisze Bambutmama na forum TacyJakJa.pl

Na podst.
Finding the Patterns in Pediatric Seizures. Medscape. Nov 06, 2012.